 | Een baby huilt nooit zonder reden. Het huilen is geen vervelend gedrag, maar dé manier van je kind om met jou te communiceren. Als je de oorzaak negeert en niet ingaat op het huilen, valt je baby uiteindelijk stil. Niet omdat het probleem is opgelost, maar omdat je baby zich wanhopig voelt en hij uiteindelijk doodmoe in slaap valt. Heel triest en ongezond. Niet bepaald het gevoel dat jij je baby gunt. |
De conceptrichtlijn
‘Aanpak bij excessief huilen bij zuigelingen’ heeft onder andere met deze reden veel stof doen opwaaien. De richtlijn is opgesteld door Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland (
AJN), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (
V&VN) en de Nederlandse Vereniging van Dokters Assistenten (
NVDA). De conceptrichtlijn ligt ter beoordeling bij het
RIVM. Als hij goedgekeurd wordt, gaat deze richtlijn naar de consultatiebureaus.
Over rooming in adviseert stichting wiegedood dat het verstandig is je baby zeker de eerste zes maanden bij de ouders op de kamer te laten slapen. | ‘Voor ze inslapen huilen/ jengelen kinderen soms 5-20 minuten, om vervolgens van het ene op het andere moment in slaap te vallen.’(Uit: de conceptrichtlijn) Als mijn kinderen een half uur huilen, zou ik me zorgen maken, wat is er aan de hand? Heb je nog honger? Heb je geen slaap? Moet je nog een knuffel of nog even bij me drinken? Als een baby 20 minuten huilt voordat het in slaap valt, ligt het naar mijn idee 20 minuten te vroeg op bed. Door het huilen, raakt de baby zo vermoeid dat hij daardoor in slaap valt. Maar valt je baby ontspannen in slaap als hij 20 minuten heeft liggen huilen? En dus 20 Minuten heeft liggen hopen dat mama komt? |
De richtlijn kan de een positieve borstvoedingsperiode belemmeren en kan het hechtingsproces schaden.M. Vanderveen-Kolkena, Lactatiekundige in opleiding en drs. S. Pots, Lactatiekundige
IBCLC en psycholoog, maken zich ernstige zorgen over de richtlijn en hebben een
notitie uitgebracht. Hun bezorgdheid richt zich op de volgende punten:
• Het welslagen van de borstvoeding.
• De emotionele en psychologische ontwikkeling van het kind.
• Verwachtingspatronen van ouders en samenleving.
• Het onderliggende onderzoek en de marketing van de resultaten.
Het
Nederlands Instituut voor Psychologen kwam al eerder met een
notitie. Hun bezorgdheid is vooral gericht op het hechtingsproces tussen ouder en kind. Zij komen met de volgende adviezen:
• Het advies om baby’s langdurig (een half uur) te laten huilen zonder tussenkomst van de verzorger, moet worden geschrapt uit de richtlijn.
• Er moet onderzoek gedaan worden naar de relatie tussen (langdurig) laten huilen en de ontwikkeling van de hechting.
• Naast de adviezen van de rust en regelmaat, moeten ouders doorverwezen worden naar diverse begeleidingsvormen door deskundigen op gebied van excessief huilen.
• In de richtlijn moet meer nadruk komen te liggen op preventie van excessief huilen door vroegtijdige signalering.
In de notitie van het NIP worden meerdere uitspraken aangehaald uit onderzoeken waaruit blijkt dat een baby echt niet in staat is zichzelf te troosten en dat een baby herhaaldelijk lang laten huilen schadelijk is. Het schaadt het brein en is op zichzelf al een trauma (Bosch, 2007).
Er wordt zelfs gesproken over ‘aangeleerde hulpeloosheid’:
‘De ontwikkeling die huilbaby’s doormaken als ouders zich houden aan het advies in de richtlijn om de baby lang te laten huilen voordat hij (uitgeput) in slaap valt, loopt via wanhoop (tijdens de huilpiek) naar uitdoving van de communicatie, dat wil zeggen: totale onmacht. De baby geeft het op ‘te vragen’ wanneer dit geen enkele zin heeft en er is sprake van deconditionering.’ Dit verwijst naar het door Seligman beschreven Learned Helplessness Syndrome (Seligman, 1975).
| Adrienne van Reede, directeur stichting Zorg voor Borstvoeding vindt de richtlijn erg borstvoedingsonvriendelijk: ‘ Rooming in en voeden op verzoek komen in de knel, maar vooral wordt het zelfvertrouwen van ouders ondermijnd: ze leren niet meer mee te voelen met hun baby maar moeten afleren gevoelig te zijn voor wat hun kind nodig heeft.’ |
In de notitie van de lactatiekundigen wordt heel mooi ingegaan op de verwachtingspatronen die ons moeders worden voorgeschoteld. De conceptrichtlijn suggereert dat je baby uit zichzelf in slaap moet kunnen vallen. Ook schrijven ze dat hazenslaapjes er voor zorgen dat je baby te weinig slaapt of uiteindelijk helemaal niet meer slaapt.
Maar hazenslaapjes zijn juist heel gewoon bij kinderen die borstvoeding krijgen. Borstvoeding is licht verteerbaar en daardoor wil je kindje vaak drinken. Het bij jou in slaap vallen heeft ook te maken met de huidhonger van de baby. Tijdens het drinken komen jij en je baby helemaal tot rust door het hormoon oxytocine, dat vrij komt tijdens het drinken. Een goed moment om lekker in slaap te vallen. Daarnaast heeft je baby jou nodig om te kunnen groeien en ontwikkelen. Borstvoeding is ten slotte niet alleen het toedienen van voedingsstoffen, maar het creëren van een situatie waarin je baby zich lichamelijk en geestelijk goed kan ontwikkelen door dat je kindje alle stoffen krijgt die hij nodig heeft om te groeien en te ontwikkelen.
Om aan te geven wat normaal slaapgedrag is wordt gebruik gemaakt van een aantal onderzoeken, daaruit blijkt dat 70 % van de baby’s op de leeftijd van drie maanden van 24.00 tot 5.00 uur aaneengesloten slaapt. Wat niet wordt genoemd is dat 30 % op de leeftijd van drie maanden nog borstvoeding krijgt. Toeval? | De richtlijn is mijns inziens totaal ongeschikt als interventie voor kinderen die borstvoeding krijgen. Hoe pas je deze richtlijn toe, bij een baby die clustert of regelt? Bij veel pasgeboren baby’s is het volgende drinkgedrag te herkennen; even drinken, even slapen, even drinken, even slapen. Daarom vind ik het schandalig dat deze richtlijn nu (nog voordat hij is goedgekeurd) wordt mee gegeven aan kraamverzorgers (nota bene gesponsord door een kunstvoedingfabrikant).
Mijn kinderen had ik de eerste dagen continu op de arm. Sterker nog, ik heb van te voren iedereen verteld dat Michael de eerste week alleen bij mij bleef. Hij ging niet van hand op hand, maar kon eerst lekker aan mama en het gezin wennen. Er waren twee momenten op de dag dat mijn jongens langer sliepen, maar verder waren het enkel hazenslaapjes. Ik vond het alleen maar prettig dat mijn kinderen bij het ontwaken meteen mij zagen.
Onze baby’s dragen we negen maanden bij ons. Negen maanden horen ze vierentwintig uur per dag ons hart, zijn ze zich bewust van onze aanwezigheid. En na deze negen maanden staan ze opeens alleen. Ze voelen ons niet meer continu, horen ze niet meer de hele dag ons hart. Dit kan beangstigend zijn voor die kleintjes. Ik moet er persoonlijk niet aan denken om mijn baby dan alléén in een kamer, in het donker achter te laten. Nee, dan liever aan de borst en veel tegen mama aan. (Waarvan wetenschappelijk is bewezen dat het een goede redemie is tegen het excessief huilen!) Mijn kindje kan dan op zijn eigen tempo zelfstandig worden. |
Door je baby te laten huilen en in te bakeren leer jij je baby juist niet naar zijn behoeftes te luisteren. Door te huilen geeft je baby veel aan; ik lig niet lekker, ik wil een schone luier, ik heb honger of ik voel me alleen. Eerst komt het gevoel, dan gaat hij huilen en hoopt op jouw hulp. Als je als ouder hier niet op reageert, leert je kindje dat huilen geen zin heeft. Mama helpt niet, ik krijg geen schone luier. Mijn honger wordt niet gestild.
Natuurlijk is het goed om in te spelen op de behoeftes van je kind. Als je merkt dat je baby niet goed met de prikkels om zich heen kan omgaan, is het verstandig de omgeving rustiger te maken. Zet de tv uit, maak de kamer wat donkerder en haal de drukke kleuren uit de box. Dit kan een goede zet zijn om de frustratie van je kindje te verminderen. Jij en je partner zijn als ouders in dit geval juist het rustpunt voor je baby. Bij jou op de arm of aan de borst komt hij weer tot rust. Het huid op huid contact zorgt er voor dat je baby zich kan ontspannen. Onder voorspelbaarheid stel ik me wat anders voor dan zoals het in de richtlijn wordt beschreven. Ria Blom ziet voorspelbaarheid als een vast terugkomende volgorde van activiteiten. Het nadeel hiervan vind ik dat er geen flexibiliteit in zit en dat je daarmee al snel de behoeftes van je kind uit het oog verliest.
Ik denk persoonlijk dat de behoeftes van een baby niet altijd in een vaste volgorde te plaatsen zijn. Mijn zoons hebben als baby (net als vele andere baby’s) één ding gemeen, in de avond willen zij niet alleen zijn. Ze willen dan hun moeder voelen, zich veilig voelen en lekker clusteren. Als ik hun na de voeding en het ‘contact moment’ in de box zou leggen, waren ze gaan huilen. Ik denk dat veel moeders dit zullen herkennen. Voor mij is regelmaat dat elke avond na het eten, Michael lekker bij me komt. Als ik even wat moet doen, dan is papa er. Is papa aan het werk, dan wacht alles maar even, dat komt wel weer. Dat is ook een terugkomende gebeurtenis, maar dan wel afgestemd op de behoeftes van mijn zoon. Mijn kinderen hadden als baby na de voeding regelmatig last van krampjes. Met de box aankomen was dan echt geen goed idee. Ze wilden op de arm en aan de borst, mijn hand op hun buik om de pijn weg te masseren. Vaak vallen baby’s in de box of aan de borst in slaap, waarom? Omdat mama in de buurt is en omdat ze zich ontspannen en veilig voelen. De regelmaat en voorspelbaarheid zitten bij ons hierin: onze baby is altijd waar mama ook is en als hij aandacht nodig heeft, dan geven we die.
De wetenschappelijke basis van de RichtlijnDe wetenschappelijke basis van de conceptrichtlijn vind ik nogal wankel. Brechtje van Sleuwen heeft net een promotieonderzoek afgerond aan de Utrechtse UMC over
inbakeren. Resultaat: 'Het inbakeren heeft geen toegevoegde waarde; er is een klein effect meetbaar bij de jonge baby’s, maar een verschil van tien minuten per dag is klinisch niet relevant.' Volgens Van Sleuwen lijkt het verzorgen met regelmaat, voorspelbaarheid en prikkelreductie wel goed te werken bij huilbaby’, hoewel ze daar met dit onderzoek geen wetenschappelijk bewijs voor heeft gekregen. Ze heeft dit immers bij alle twee de groepen toegepast. Het kan dus net zo goed de aandacht en de begeleiding tijdens het onderzoek zijn geweest waar het succes in zat.
In hoeverre we haar advies ter harte moeten nemen is wat mij betreft ook maar de vraag. In
2006 geeft dezelfde van Sleuwen aan dat baby’s jonger dan 7 weken baat hebben bij inbakeren, naast de rust en regelmaat methode. En als ik het zo lees(als leek), gaat het om een zelfde onderzoek. Twee maal het zelfde onderzoek en twee maal een andere uitkomst? Is dat betrouwbaar? Wat zegt dat over het wetenschappelijk onderzoek? Dit is voor mij een teken dat we meer op ons moedergevoel moeten vertrouwen en niet uitgaan van elk onderzoek dat ons wordt voorgeschoteld.
ConclusieHet wordt hoog tijd dat we weer meer op ons moedergevoel moeten leren vertrouwen. Vanaf het moment dat je baby geboren wordt, maakt je lichaam de prolactine en oxytocine aan. De zorghormonen. Die zorgen er voor dat je voor je baby wilt zorgen. Het scherpt je intuïtie; je reuk en gehoor worden scherper, zodat je de signalen van je kindje sneller oppikt en leert begrijpen. Verder helpt de oxytocine je ontspannen en dieper slapen, zodat je beter uitrust tussen de voedingen door. Je kunt de aanmaak van dit hormoon helpen, door je kindje lekker vaak aan te leggen. Veel
huidcontact te hebben met je kindje en veel in de buurt te zijn van je kindje. En goed slapen, het liefst samen met je baby.
 | Een goede manier om je baby het comfortabeler te maken in geval van pijn of onrust is het dragen in een draagdoek. Je baby voelt zich geborgen en veilig. Door het lichaamscontact maakt hij oxytocine aan en dit helpt je kindje ontspannen. Een baby in een draagdoek huilt minder, went makkelijker aan het leven buiten de baarmoeder en ziet meer van de wereld dan een baby in een kinderwagen of wiegje. |
Door in te spelen op de behoeftes van de baby breng je voorspelbaarheid en vertrouwen. Zo staat de veiligheid in het hechtingsproces met de ouders centraal. Door je baby goed te observeren en te leren kennen (en dat kan onmogelijk in één week) leer je de behoeftes kennen en de ‘structuur’ waar jouw baby zich goed bij voelt. De richtlijn geeft helemaal geen ruimte om je baby te leren kennen. De baby wordt meteen in een keurslijf gedrukt en zo kun jij je baby niet goed observeren. Het probleem waar het huilen symptoom van is wordt naar de achtergrond gedrukt en in het ergste geval zelfs niet eens opgelost. Dit kan het vertrouwen en het hechtingsproces ernstig beschadigen.
Als je een baby hebt die excessief huilt, is het echt verstandig om meteen aan de bel te trekken. Als jouw gevoel zegt dat het niet in orde is met jouw baby zit je in een ongezonde situatie wat de reden daar dan ook van is. Geef je borstvoeding? Neem dan contact op met een
lactatiekundige of kom op een van de fora kijken. Er zijn ontzettend veel moeders die je graag willen steunen en je bij je onzekerheid kunnen helpen. Een luisterend oor kan het begin van de oplossing zijn. Op
borstvoeding.com is heel veel informatie te vinden over de eerste periode na de geboorte, dit kan je ondersteunen. Wordt op het consultatie bureau geen oorzaak gevonden? Laat je dan niet afschepen met een richtlijn, maar ga verder kijken. Neem contact op met een
osteopaat of met het
AIT voor een videotraining. Er zijn vele mogelijkheden om er achter te komen wat de oorzaak is van het huilen. De belangrijkste naar mijn idee blijft: volg je gevoel en vertrouw op je moederinstinct. Dat oergevoel wordt nog veel te veel onderdrukt, als we dicht bij ons zelf komen, kunnen we onze kinderen ook veel beter begrijpen.
http://www.petities.nl/petitie/richtlijnconsultatiebureaus http://richtlijnhuilbaby.hyves.nl/ 
